หลังจองศาลาและนัดวันสวดเรียบร้อย เรื่องที่เจ้าภาพต้องตัดสินใจแทบจะทันทีคือจะเลี้ยงอะไรแขกที่มาร่วมงานในแต่ละคืน เพราะเป็นรายการเดียวที่ต้องสั่งซ้ำทุกคืนและคิดเป็นจำนวนคนจริง ผิดพลาดด้านใดด้านหนึ่งก็เห็นผลทันทีในคืนนั้น สั่งน้อยไปแขกกลุ่มท้ายไม่ได้รับ สั่งมากไปก็เหลือค้างจนต้องยกกลับบ้าน ทีมงานที่เข้าไปติดตั้งดอกไม้หน้าหีบในศาลาวัดกรุงเทพฯ ทุกคืนเห็นทั้งสองแบบเป็นประจำ บทความนี้จึงรวบรวมเกณฑ์ที่ใช้ตัดสินใจได้จริงไว้ให้ครบ ตั้งแต่เลี้ยงอะไร สั่งกี่ชุด แจกตอนไหน ไปจนถึงเมนูที่ควรเลี่ยง
- ต้องเลี้ยงอาหารไหม เลี้ยงอะไรบ้าง
- สแน็คบ็อกซ์ข้างในควรมีอะไร
- เทียบรูปแบบการเลี้ยง (ตาราง)
- ควรสั่งกี่ชุดต่อคืน
- แจกตอนไหนของคืนสวด
- เมนูที่ควรเลี่ยง
- อาหารวันฌาปนกิจต่างกันอย่างไร
- คิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ของงบ
- สั่งส่งถึงวัดต้องแจ้งอะไร
- คำถามที่พบบ่อย
งานศพต้องเลี้ยงอาหารไหม และเลี้ยงอะไรบ้าง
ไม่ใช่ข้อบังคับทางศาสนา แต่เป็นธรรมเนียมที่ทำกันเกือบทุกงาน เพราะแขกส่วนใหญ่มาถึงหลังเลิกงานโดยยังไม่ได้กินอะไร สิ่งที่นิยมเลี้ยงมีสามระดับ คือน้ำดื่มกับเครื่องดื่มร้อนซึ่งเป็นขั้นต่ำที่ทุกงานมี ของว่างจัดเป็นกล่องสำหรับคืนสวดทั่วไป และอาหารจานหลักสำหรับคืนที่แขกมามากหรือวันฌาปนกิจ
เกณฑ์ที่ใช้เลือกไม่ใช่งบอย่างเดียว แต่คือลักษณะของงานคืนนั้น คืนที่แขกมาไม่มากและอยู่ฟังสวดจบแล้วกลับ ของว่างกล่องเดียวกับน้ำหนึ่งขวดก็เพียงพอและจัดการง่ายที่สุด ส่วนคืนที่เป็นเจ้าภาพหลักหรือคืนที่หน่วยงานมาร่วมกันทั้งแผนก การมีอาหารจานหลักให้แขกที่มาตรงจากที่ทำงานได้กินจริงจะเหมาะกว่า สิ่งสำคัญที่สุดคือความสม่ำเสมอ ไม่ควรให้คืนใดคืนหนึ่งดูขาดจนแขกกลุ่มนั้นรู้สึกว่าถูกดูแลต่างจากคืนอื่น

สแน็คบ็อกซ์งานศพ ข้างในควรมีอะไร
ชุดมาตรฐานที่ร้านจัดเลี้ยงส่วนใหญ่ใช้คือขนมหนึ่งถึงสองชิ้นและเครื่องดื่มหนึ่งกล่อง โดยขนมนิยมเป็นของที่ไม่เละและไม่มีกลิ่นแรง เช่น ขนมปังไส้ต่าง ๆ แยมโรล เค้กกล้วยหอม คุกกี้ หรือขนมไทยแห้ง ส่วนเครื่องดื่มมักเป็นน้ำผลไม้กล่องหรือนมยูเอชที และมีช้อนกับกระดาษทิชชูใส่มาให้ในกล่องเดียวกัน
เหตุผลที่กล่องสำเร็จรูปได้รับความนิยมมากกว่าการจัดของว่างวางเป็นถาด มีสองข้อที่ตรงกับหน้างานจริง ข้อแรกคือวัดหลายแห่งในกรุงเทพฯ ไม่อนุญาตให้รับประทานอาหารในบริเวณศาลาที่ตั้งศพ การให้แขกถือกล่องกลับหรือไปนั่งที่โต๊ะด้านนอกจึงจัดการง่ายกว่า ข้อสองคือกล่องนับจำนวนได้แม่นยำ ทำให้ประเมินยอดที่เหลือได้ทันทีและไม่เกิดปัญหาของหมดกลางคัน ราคาต่อกล่องที่พบทั่วไปในตลาดเริ่มตั้งแต่หลักสิบต้น ๆ ไปจนถึงราวสามสิบห้าบาทตามชนิดขนมและเครื่องดื่มที่เลือก

รูปแบบการเลี้ยงแต่ละแบบต่างกันอย่างไร
ตารางด้านล่างเทียบรูปแบบที่ใช้กันจริงในงานศพกรุงเทพฯ ตามสิ่งที่เจ้าภาพต้องชั่งน้ำหนัก คือเหมาะกับคืนแบบไหน ข้อควรระวังหน้างาน และช่วงราคาต่อคนที่พบทั่วไป ตัวเลขเป็นกรอบกว้างสำหรับตั้งงบเบื้องต้นเท่านั้น ควรขอใบเสนอราคาจากผู้ให้บริการอีกครั้งเพราะขึ้นกับเมนูและระยะทางส่ง
| รูปแบบการเลี้ยง | เหมาะกับคืนแบบไหน | ข้อควรระวังหน้างาน | ช่วงราคาต่อคนที่พบทั่วไป |
|---|---|---|---|
| น้ำดื่มและเครื่องดื่มร้อน | ทุกคืน เป็นขั้นต่ำที่ทุกงานต้องมี | เตรียมน้ำเย็นให้พอในคืนที่อากาศร้อน และมีถังขยะใกล้จุดวาง | ประมาณ 5–15 บาท |
| สแน็คบ็อกซ์ ขนม 1–2 ชิ้น พร้อมเครื่องดื่ม | คืนสวดทั่วไป จัดการง่ายและนับจำนวนได้แม่น | เลือกขนมที่ไม่เละและไม่มีกลิ่นแรง ตรวจวันหมดอายุก่อนแจก | ประมาณ 15–35 บาท |
| ข้าวกล่องหรืออาหารกล่องอุ่นร้อน | คืนที่แขกมาตรงจากที่ทำงานและยังไม่ได้กินข้าว | ต้องคุมเวลาส่งให้ตรงรอบ ของอุ่นทิ้งไว้นานเกินสองชั่วโมงไม่ควรแจกต่อ | ประมาณ 50–90 บาท |
| โต๊ะอาหารหรือบุฟเฟต์หน้าศาลา | คืนแรก คืนสุดท้าย หรือคืนที่หน่วยงานมาร่วมทั้งแผนก | ต้องมีพื้นที่และคนดูแลโต๊ะ บางวัดไม่อนุญาตให้ตั้งในบริเวณศาลา ต้องถามก่อน | ประมาณ 80–200 บาท |
| โต๊ะจีนหรือจัดเลี้ยงเต็มรูปแบบ | วันฌาปนกิจของงานที่มีแขกจำนวนมาก | ต้องจองล่วงหน้าและตรวจพื้นที่ตั้งโต๊ะกับทางวัดก่อน | คิดเป็นโต๊ะตามจำนวนที่จอง |
| ทำอาหารเองโดยญาติ | งานที่ญาติพร้อมและมีครัวหรือพื้นที่รองรับ | ประหยัดกว่าแต่กินแรงคนในบ้านซึ่งต้องรับแขกอยู่แล้ว เสี่ยงเรื่องการเก็บรักษาในที่อากาศร้อน | แล้วแต่เมนูและวัตถุดิบ |
สิ่งที่หลายครอบครัวทำแล้วได้ผลดีคือไม่เลือกรูปแบบเดียวตลอดงาน แต่ใช้ของว่างกล่องเป็นพื้นฐานทุกคืนเพื่อคุมงบและลดงานหน้าศาลา แล้วเพิ่มอาหารจานหลักเฉพาะคืนที่รู้ว่าแขกจะมามาก เช่น คืนแรกที่คนเพิ่งทราบข่าว และคืนสุดท้ายที่เจ้าภาพเชิญเป็นทางการ วิธีนี้ทำให้ค่าใช้จ่ายรวมทั้งงานต่ำกว่าการสั่งอาหารจานหลักทุกคืนอย่างชัดเจน โดยแขกยังได้รับการดูแลครบทุกคน
ควรสั่งอาหารกี่ชุดต่อคืน
ให้ประมาณจากจำนวนแขกที่คาดว่าจะมาในคืนนั้น แล้วบวกเผื่ออีกประมาณหนึ่งถึงสองส่วนสิบ ไม่ใช่เผื่อเป็นเท่าตัว วิธีที่แม่นที่สุดคือรวมรายชื่อจากกลุ่มที่แจ้งข่าวไปแล้ว ทั้งญาติ เพื่อนบ้าน ที่ทำงานของผู้ล่วงลับ และที่ทำงานของลูกหลาน แล้วประเมินว่าแต่ละกลุ่มจะมาคืนไหน
ตัวเลขที่ใช้เป็นฐานได้จากหน้างานคือ งานทั่วไปในกรุงเทพฯ มักมีแขกราวสามสิบถึงแปดสิบคนต่อคืนในคืนธรรมดา และเพิ่มเป็นหนึ่งเท่าครึ่งถึงสองเท่าในคืนแรกกับคืนสุดท้าย ส่วนวันฌาปนกิจมักมากที่สุดเพราะมีผู้ที่ไม่ได้มาคืนสวดมาร่วมด้วย เทคนิคที่ช่วยได้มากคือแบ่งเจ้าภาพรายคืนและแจ้งข่าวแยกกันไปตามกลุ่ม เช่น ให้คืนหนึ่งเป็นคืนของญาติ อีกคืนเป็นคืนของที่ทำงาน วิธีนี้ทำให้กะจำนวนได้ใกล้เคียงกว่าการแจ้งข่าวรวมทีเดียวแล้วเดาว่าใครจะมาวันไหน จำนวนคืนที่ตั้งสวดมีผลกับยอดรวมโดยตรง อ่านวิธีเลือกจำนวนคืนได้ที่บทความสวดพระอภิธรรมกี่วัน
แจกอาหารตอนไหนของคืนสวด
โดยทั่วไปแบ่งเป็นสองช่วง ช่วงแรกคือก่อนพระขึ้นสวด ราวหกโมงเย็นถึงหนึ่งทุ่ม สำหรับแขกที่มาตรงจากที่ทำงานและยังไม่ได้กินอะไร ช่วงที่สองคือหลังพระสวดจบ ราวสองทุ่มถึงสามทุ่ม ซึ่งเป็นช่วงที่แขกส่วนใหญ่รับของแล้วเดินทางกลับ
จุดที่ควรเตรียมล่วงหน้าคือโต๊ะวางของและคนดูแลโต๊ะที่ไม่ใช่เจ้าภาพหลัก เพราะเจ้าภาพต้องยืนรับแขกและอยู่ในพิธีตลอด ตำแหน่งที่ใช้ได้ดีที่สุดคือด้านข้างหรือด้านหลังศาลาใกล้ทางออก ไม่ใช่ทางเข้าหลัก เพราะทางเข้าเป็นจุดที่แขกหยุดลงชื่อและวางพวงหรีดอยู่แล้ว ถ้าวางรวมกันจะติดขัดตั้งแต่ต้นคืน อีกเรื่องที่ควรตกลงกันไว้ก่อนคือของสำหรับพระสงฆ์ คนขับรถของแขก และเจ้าหน้าที่ศาลา ซึ่งควรแยกไว้ต่างหากตั้งแต่แรกเพื่อไม่ให้ไปหักกับจำนวนที่เตรียมไว้สำหรับแขกทั่วไป

เมนูไหนที่ควรเลี่ยงในงานศพ
กลุ่มแรกคือของที่เสียง่ายเมื่อวางไว้หลายชั่วโมงในศาลาที่อากาศร้อน เช่น ของมีกะทิ ของมีครีมสด และอาหารทะเล กลุ่มที่สองคือของที่มีกลิ่นแรงหรือกินยากในที่สาธารณะ เช่น ของทอดกลิ่นแรง ของน้ำที่หกง่าย และผลไม้ที่ต้องปอก ส่วนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ไม่ควรมีในบริเวณวัดโดยเด็ดขาด
อีกข้อที่คนนอกวงการมักไม่ทราบคือธรรมเนียมเลี่ยงของว่างที่ห่อด้วยใบตอง เพราะแต่เดิมใบตองถูกใช้รองร่างผู้ล่วงลับก่อนนำไปวัด ผู้ใหญ่หลายท่านจึงถือเรื่องนี้อยู่ ทางที่ปลอดภัยคือเลือกบรรจุภัณฑ์แบบกล่องหรือถุงกระดาษไปเลย ไม่ต้องเสี่ยงให้ใครรู้สึกไม่สบายใจในงาน และหากงานนั้นมีแขกที่ถือศีลหรือรับประทานมังสวิรัติ ควรแยกไว้ส่วนหนึ่งพร้อมติดป้ายให้ชัด เรื่องข้อควรระวังอื่น ๆ ที่แขกและเจ้าภาพมักถามกันก่อนไปงาน รวมไว้ที่บทความข้อห้ามในงานศพ

อาหารวันฌาปนกิจต่างจากคืนสวดอย่างไร
ต่างกันสามข้อ ข้อแรกคือช่วงเวลา วันฌาปนกิจเป็นงานกลางวันถึงบ่าย จึงมักเป็นอาหารกลางวันเต็มมื้อแทนของว่างตอนค่ำ ข้อสองคือจำนวนคน วันนี้มักมากที่สุดของทั้งงาน ข้อสามคือลำดับ ต้องเลี้ยงเพลพระก่อนตามเวลาที่วัดกำหนด แล้วจึงเลี้ยงแขกก่อนหรือหลังพิธีบนเมรุ
สิ่งที่มักผิดพลาดในวันนี้คือการจัดเวลาไม่สอดคล้องกับพิธี เพราะแขกจำนวนมากมาถึงก่อนพิธีเผาโดยยังไม่ได้กินข้าวเที่ยง หากตั้งอาหารไว้หลังพิธีอย่างเดียวจะมีช่วงรอที่ยาวเกินไป หลายครอบครัวจึงเปิดโต๊ะอาหารตั้งแต่ก่อนพิธีและเก็บของว่างไว้แจกตอนแขกกลับแทน ซึ่งเข้ากับจังหวะที่ต้องแจกของชำร่วยอยู่แล้วพอดี ลำดับพิธีทั้งวันอ่านได้ที่บทความฌาปนกิจคืออะไร เวลาที่ใช้จริงในการเผาอ่านได้ที่บทความเผาศพกี่โมง ส่วนของที่แจกให้แขกนำกลับบ้านซึ่งเป็นคนละส่วนกับอาหาร ดูวิธีเลือกและจำนวนที่ควรสั่งได้ที่บทความของชำร่วยงานศพ

ค่าอาหารคิดเป็นสัดส่วนเท่าไหร่ของงบงานศพ
สำหรับงานที่สวดหลายคืน ค่าอาหารและเครื่องดื่มมักเป็นก้อนที่ใหญ่ที่สุดหรือรองจากค่าหีบศพ เพราะเป็นรายการเดียวที่คูณสองชั้น คือจำนวนคืนคูณจำนวนแขกต่อคืน ต่างจากค่าบำรุงศาลา ค่าดอกไม้ และค่าของชำร่วยที่คิดครั้งเดียวหรือคิดต่องาน
วิธีคุมงบที่ได้ผลจริงคือกำหนดราคาต่อหัวที่รับได้ก่อน แล้วค่อยเลือกเมนูในกรอบนั้น ไม่ใช่เลือกเมนูก่อนแล้วค่อยคูณจำนวนคน อีกวิธีที่ช่วยได้มากคือเปิดให้ญาติที่ต้องการช่วยรับเป็นเจ้าภาพรายคืนไปเลย โดยคืนนั้นรับผิดชอบทั้งค่าอาหารและเครื่องดื่ม ซึ่งจัดการง่ายกว่าการรวมเงินเป็นก้อนแล้วมาหารทีหลัง และทำให้เห็นยอดของแต่ละคืนชัดเจน ภาพรวมค่าใช้จ่ายทั้งงานพร้อมลำดับสิ่งที่เจ้าภาพต้องเตรียม อ่านต่อได้ที่บทความจัดงานศพต้องเตรียมอะไรบ้าง
สั่งอาหารส่งถึงวัดต้องแจ้งอะไรบ้าง
แจ้งห้าอย่างคือชื่อวัดและหมายเลขศาลา จำนวนชุด เวลาที่ต้องการให้ถึง ชื่อผู้รับหน้างานพร้อมเบอร์โทร และจุดจอดรถส่งของ ห้าข้อนี้ทำให้ผู้ให้บริการยืนยันรอบส่งได้ทันทีโดยไม่ต้องโทรถามซ้ำในช่วงเย็นซึ่งเป็นเวลาที่เจ้าภาพยุ่งที่สุด
ข้อที่มักตกหล่นคือหมายเลขศาลาและเวลาที่รถเข้าถึงหน้าศาลาได้ วัดใหญ่ในกรุงเทพฯ มีศาลาหลายหลังและมีงานพร้อมกันหลายงานในคืนเดียว หากแจ้งแค่ชื่อวัด ของอาจถูกนำไปส่งผิดศาลา อีกอย่างคือควรถามวัดตั้งแต่วันจองว่ามีข้อกำหนดเรื่องการรับประทานอาหารในศาลาหรือไม่ และรถส่งของเข้าได้ถึงกี่โมง เพราะข้อมูลชุดนี้ใช้แจ้งได้ทั้งร้านอาหารและร้านดอกไม้ในคราวเดียว ธรรมเนียมการเลี้ยงอาหารหลังพิธีศพไม่ได้มีเฉพาะในไทย ผู้สนใจมุมเปรียบเทียบกับธรรมเนียมของต่างประเทศอ่านเพิ่มได้จากสารานุกรมเสรีหัวข้อ Repast

สำหรับดอกไม้ในงาน ทั้งดอกไม้หน้าหีบและพวงหรีดที่หน่วยงานหรือญาติส่งเข้ามา ควรแจ้งข้อมูลชุดเดียวกันนี้กับร้านดอกไม้ด้วย เพื่อให้ของทุกอย่างไปถึงหน้าศาลาก่อนแขกกลุ่มแรกในเวลาไล่เลี่ยกัน หากต้องสั่งเพิ่มกลางคันในวันงาน เรามีรอบส่งด่วนถึงศาลาและเมรุทั่วกรุงเทพฯ ตามที่อธิบายไว้ในหน้าพวงหรีดส่งด่วน และเปรียบเทียบแบบกับช่วงราคาได้ที่หน้าพวงหรีดราคา
สั่งพวงหรีดส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ
ดอกไม้สดคัดพิเศษ · ส่งถึงวัดตรงเวลา · มีรูปถ่ายก่อนส่ง
สั่งผ่าน LINEโทร 082-919-9481นอกจากของเลี้ยงแขก อีกส่วนที่ต้องเตรียมทุกคืนคือของถวายพระ ทั้งเครื่องไทยธรรม ผ้าไตร และซองปัจจัย อ่านวิธีคิดจำนวนได้ที่บทความถวายพระในงานศพ ต้องเตรียมอะไรบ้าง
งานที่จัดตามบ้านมักมีเพื่อนบ้านแวะมาตั้งแต่กลางวัน ทำให้จำนวนมื้อและช่วงเวลาเลี้ยงต่างจากงานที่วัด อ่านรายละเอียดการเตรียมงานที่บ้านได้ที่บทความตั้งศพที่บ้าน จัดงานศพที่บ้าน
ค่าของเลี้ยงแขกเป็นก้อนที่ปรับขนาดได้ตามกำลัง และควรวางจากเงินที่มีจริงในมือ ไม่ใช่จากเงินสิทธิที่ยังไม่ได้รับ อ่านเหตุผลได้ที่บทความเงินค่าทำศพ เงินเข้าเมื่อไหร่
ผู้ที่รับเป็นเจ้าภาพคืนสวดบางกลุ่มเลือกรวมค่าอาหารว่างของคืนนั้นไว้ในความรับผิดชอบด้วย อ่านว่าควรคุยกับครอบครัวเรื่องนี้อย่างไรได้ที่บทความเป็นเจ้าภาพสวดพระอภิธรรม 1 คืน (ไม่ใช่ญาติ)
ต้องการสั่งพวงหรีดหรือดอกไม้ไว้อาลัยส่งด่วนทั่วกรุงเทพฯ ดูแบบและราคาจริงได้ที่ พวงหรีดดอกไม้สด หรือเลือกจากสินค้าทั้งหมดของ ร้านพวงหรีด expresswreath.store — คัดดอกไม้สด จัดอย่างประณีต ส่งถึงวัดตรงเวลา พร้อมรูปถ่ายก่อนส่งทุกงาน
คำถามที่พบบ่อย
เรียบเรียงโดยทีมงานจัดดอกไม้ expresswreath.store จากงานที่ทีมเข้าไปติดตั้งดอกไม้หน้าหีบและพวงหรีดในศาลาวัดเขตกรุงเทพฯ และปริมณฑลทุกคืน จึงเห็นจังหวะการรับแขกและการแจกของเลี้ยงในแต่ละรอบสวดโดยตรง · ช่วงราคาต่อคนที่ระบุเป็นกรอบกว้างจากราคาที่พบทั่วไปในตลาดเดือนสิงหาคม 2569 ใช้ตั้งงบเบื้องต้นเท่านั้น ควรขอใบเสนอราคาจากผู้ให้บริการอีกครั้งเพราะขึ้นกับเมนูและระยะทางส่ง · ข้อกำหนดเรื่องการรับประทานอาหารในศาลาและเวลาที่รถส่งของเข้าได้ ต่างกันไปตามแต่ละวัด ควรสอบถามกับสำนักงานวัดตั้งแต่วันจองศาลา · ตรวจสอบและอัปเดตล่าสุด สิงหาคม 2569
บทความนี้มีประโยชน์ไหม แชร์ให้คนที่ต้องการได้เลย






